ekvator yarı çapı =
1151 km; kutup yarı çapı =
1151 km; ortalama yoğunluk
~2 t/m³;
rotasyon süresi = 6 gün 9 saat 18 dak.;
yörünge üzeri ekvator eğimi =
???; devir süresi =
247, 68 yıl;
ortalama yörünge hızı = 4,74
km/s; güneşe en yakın mesafe =
4425 milyon km;
güneşe en uzak mesafe =
7375 milyon km
1930'da keşfedilen ve bir zamanlar
Güneş Sistemi’nin en uzak gezegeni olarak bilinen Plüton,
Uluslararası Astronomi Birliği’nin 14-
25 Ağustos 2006 tarihlerinde
Türk astronomlarının da katılımı ile
Çek Cumhuriyetinin başkenti Prag'da yapılan Uluslararası
Astronomi Birliğinin (IAU)
26. Genel Kurulu
toplantısında alınan kararla artık
numarası da olan sıradan bir göktaşı. Küçük gezegensi
göktaşları sınıfa konan Plüton’un numarası ise: 134340.
Güneş Sistemi’nin 9’uncu
gezegenliğinden, gezegensi göktaşları sınıfına düşürülen
Plüton’un adı da değişti. Plüton artık yüzlerce birbirine
benzeyen göktaşı gibi numarayla ifade edilecek. Asteroid denen
gezegensi göktaşlarından sorumlu Minor Planet Center, Plüton
için 134340 sayısını verdi. Plüton, bu yeni haliyle artık
uyduları Charon, Nix ve Hydra ile aynı sınıfı paylaşıyor.
Ancak Minor Planet Center, Plüton’a bir ‘kıyak’ yaparak eski
uydularını bağımsız göktaşı ilan etmek yerine yine Plüton’a
bağladı ve onlara sırasıyla 134340 I, II ve III adlarını
koydu.
Minor Planet tarafından kabul gören
136.563 adet asteroid bulunuyor. Asteroidler sınıfına en son
katılanlar arasında, Kuiper Kuşağı’nda keşfedilen 2003 EL61 ve
2005 FY9 de bulunuyor, onların da rakamsal adları 136108 ve
136472 olarak belirlendi.
Kimi bilimciler, Plüton'u tahtından
2003 yılında keşfedilen ve Yunan tanrıçası Eris'in adı verilen
yeni cüce gezegenin ettiğini düşünüyor. Bugüne kadar `2003
UB313` olarak adlandırılan sistemdeki en uzak ve buzullarla
kaplı gezegene, Yunan mitolojisinde kavga ve nifak tanrıçası
olarak bilinen Eris adının verildiği Uluslararası Astronomi
Birliği tarafından açıklandı.
Gezegen tanımı değişti!
Aslında bilimciler teknolojinin
gelişmesi ile yeni gökcisimlerinin keşfiyle yeni gezegen
tanımı yapma gereği duydu. Uluslar Arası Astronomi Birliğinin
(IAU) yeni gezegen tanımı ise;
Gezegen: a)
Günes çevresinde bir yörüngede dolanan,
b) kendi
kütle çekimi altında yuvarlaklaşacak kadar kütleye sahip olan,
ve c)
yörüngesinin yakın komşuluğunu temizlemiş olan bir gök
cismidir. ( Bu son özellik demektir ki gezegenin kendi uydusu
olabilir ama Güneş çevresinde aynı yörüngeyi paylasan başka
nesne olamaz).
Bu tanıma uyan artık 8 gezegen vardır: Merkür, Venüs, Yer,
Mars, Jüpiter,Satürn, Uranüs ve Neptün.
Cüce Gezegen:
a)
Güneş çevresinde bir yörüngede dolanan,
b)
kendi kütle çekimi altında yuvarlaklaşacak kadar kütleye sahip
olan, c)
yörüngesinin yakın komşuluğunu
temizlememiş olan ve d)
kendisi bir uydu olmayan bir gök cismidir.
1801 yılında bulunan ve bugüne
kadar “asteroid” ya da “küçük gezegen” olarak bilinen Ceres,
9. gezegen olarak bilinen Plüton, Plüton’un uydusu diye
bilinen Charon ve geçici adı 2003 UB313 olan (daha önce,
keşfedilenler ile NASA tarafından 10. gezegen XENA adıyla
duyurulan) Eris cüce gezegen sınıfına girmektedir. Şu anda IAU’
nun “cüce gezegen” aday listesinde 12 nesne daha vardır. IAU,
bunlar ve yeni keşfedilecekler hakkında karar verecek ve
isimlendirecek bir yöntem oluşturacaktır.
Güneş Dizgesinin Küçük Nesneleri :
Güneş etrafında dolanan ve uydu olmayan
diğer bütün nesneler. Asteroit ya da “küçük gezegen” olarak
bilinen nesnelerin çoğu, kuyruklu yıldızlar ve diğer küçük
nesneler bu sınıfa girmektedir.
Kaynaklar:
1.
http://www.tug.tubitak.gov.tr/haber/
2.
http://www.ntvmsnbc.com/news/384993.asp
